Botë
E mërkurë, 3 qershor 2026
Ngjarje globale dhe zhvillime ndërkombëtare
Në këtë pjesë
Botë
Kryeparlamentari kanadez “refuzon” postin: Kryeministri dhe opozita e ulin me forcë në karrige
Deputeti liberal Francis Scarpaleggia u zgjodh si Kryetari i 40-të i Dhomës së Ulët të Parlamentit të Kanadasë. Pas zgjedhjes, ai u tërhoq simbolikisht drejt karriges së Kryetarit nga Kryeministri Mark Carney dhe udhëheqësi i përkohshëm i opozitës Andrew Scheer, në përputhje me një traditë parlamentare që simbolizon hezitimin historik për të marrë këtë detyrë.
Ceremonia rrjedh nga një traditë e vjetër britanike, ku Kryetari i Dhomës së Komunave shihej si një pozitë e rrezikshme, pasi ai duhej të transmetonte vendimet e Parlamentit para monarkut, një detyrë që shpesh vinte në rrezik jetën e tij.
Për këtë arsye, Kryetarët shpesh shfaqnin hezitim publik për të marrë detyrën, dhe kolegët e tyre i “tërhiqnin” drejt karriges si pjesë e një riti të ngulitur në historinë parlamentare. Edhe sot, Kanadaja ruan këtë traditë për të nderuar origjinën e saj demokratike dhe për të theksuar rëndësinë dhe përgjegjësinë që mbart roli i Kryetarit.
Youtube/canadianpress
Ceremonia rrjedh nga një traditë e vjetër britanike, ku Kryetari i Dhomës së Komunave shihej si një pozitë e rrezikshme, pasi ai duhej të transmetonte vendimet e Parlamentit para monarkut, një detyrë që shpesh vinte në rrezik jetën e tij.
Për këtë arsye, Kryetarët shpesh shfaqnin hezitim publik për të marrë detyrën, dhe kolegët e tyre i “tërhiqnin” drejt karriges si pjesë e një riti të ngulitur në historinë parlamentare. Edhe sot, Kanadaja ruan këtë traditë për të nderuar origjinën e saj demokratike dhe për të theksuar rëndësinë dhe përgjegjësinë që mbart roli i Kryetarit.
Youtube/canadianpress
Botë
Shprehja “nuk bleva kurrë oriz” i kushton postin ministrit japonez
Ministri japonez i Bujqësisë, Taku Etō, dha dorëheqjen më 21 maj 2025 pas reagimeve të forta publike ndaj një deklarate të papërshtatshme, ku tha se “nuk kishte nevojë të blinte oriz” pasi merrte dhurata të tilla nga mbështetësit. Komenti, i bërë gjatë një seminari në Prefekturën Saga, u konsiderua i pandjeshëm në një kohë kur vendi po përballet me mungesë të orizit dhe rritje të theksuar të çmimeve. Etō kërkoi falje publike, duke pranuar se deklarata ishte e papërshtatshme në rrethana të tilla.
Kriza aktuale e orizit në Japoni është rezultat i një kombinimi faktorësh, përfshirë motin ekstrem që shkaktoi të korrat e dobëta në vitin 2023, grumbullimin e orizit pas një paralajmërimi për tërmet në vitin 2024, si dhe spekulimet nga shpërndarësit. Megjithëse qeveria ka hedhur në treg 300,000 ton oriz nga rezervat emergjente për të frenuar rritjen e çmimeve, çmimi për 5 kilogramë ka kapur vlerën rekord prej ¥4,268 (29 dollarë), gati dyfish më i lartë se një vit më parë.
Kriza aktuale e orizit në Japoni është rezultat i një kombinimi faktorësh, përfshirë motin ekstrem që shkaktoi të korrat e dobëta në vitin 2023, grumbullimin e orizit pas një paralajmërimi për tërmet në vitin 2024, si dhe spekulimet nga shpërndarësit. Megjithëse qeveria ka hedhur në treg 300,000 ton oriz nga rezervat emergjente për të frenuar rritjen e çmimeve, çmimi për 5 kilogramë ka kapur vlerën rekord prej ¥4,268 (29 dollarë), gati dyfish më i lartë se një vit më parë.
Botë
Trump zyrtarizon planin amerikan për të blinduar qiellin nga kërcënimet balistike
Presidenti Donald Trump prezantoi sot zyrtarisht projektin e ri të mbrojtjes nga raketat, të quajtur “Kupola e Artë”, një iniciativë gjithëpërfshirëse që synon mbrojtjen e Shteteve të Bashkuara nga kërcënimet e avancuara raketore. Gjatë një fjalimi të transmetuar nga Zyra Ovale, përkrah Sekretarit të Mbrojtjes Pete Hegseth, Trump e përshkroi këtë projekt si “një mburojë amerikane” kundër kërcënimeve të reja, veçanërisht nga Kina dhe Rusia, të cilat kanë përparuar ndjeshëm në teknologjinë raketore.
Nisma do të udhëhiqet nga Gjenerali Michael Guetlein, nën-shefi i Operacioneve Hapësinore, dhe parashikon ndërtimin e një sistemi shumështresor me bazë tokësore, detare dhe hapësinore. Pjesa qendrore e planit është një rrjet me satelitë, disa prej të cilëve do të pajisen me raketa interceptuese ose armë me lazer, për të gjurmuar dhe neutralizuar kërcënimet në të gjitha fazat e fluturimit të tyre. Kompani të mëdha si SpaceX dhe Palantir janë përfshirë në zhvillimin dhe zbatimin e këtij sistemi.
Administrata ka ndarë fillimisht 25 miliardë dollarë për zhvillimin e fazës së parë. Ky plan shihet si një rikthim i vizionit të Presidentit Ronald Reagan, i cili në vitet 1980 promovoi “Iniciativën e Mbrojtjes Strategjike” – të njohur ndryshe si “Star Wars” – një projekt që synonte të krijonte një mburojë hapësinore kundër sulmeve bërthamore nga Bashkimi Sovjetik.
Nisma do të udhëhiqet nga Gjenerali Michael Guetlein, nën-shefi i Operacioneve Hapësinore, dhe parashikon ndërtimin e një sistemi shumështresor me bazë tokësore, detare dhe hapësinore. Pjesa qendrore e planit është një rrjet me satelitë, disa prej të cilëve do të pajisen me raketa interceptuese ose armë me lazer, për të gjurmuar dhe neutralizuar kërcënimet në të gjitha fazat e fluturimit të tyre. Kompani të mëdha si SpaceX dhe Palantir janë përfshirë në zhvillimin dhe zbatimin e këtij sistemi.
Administrata ka ndarë fillimisht 25 miliardë dollarë për zhvillimin e fazës së parë. Ky plan shihet si një rikthim i vizionit të Presidentit Ronald Reagan, i cili në vitet 1980 promovoi “Iniciativën e Mbrojtjes Strategjike” – të njohur ndryshe si “Star Wars” – një projekt që synonte të krijonte një mburojë hapësinore kundër sulmeve bërthamore nga Bashkimi Sovjetik.
Më shumë titra
0607080910
Kardinali Robert Francis Prevost është zgjedhur si papa i 267-të
Kardinali Robert Francis Prevost është zgjedhur si papa i 267-të, duke marrë emrin Papa Leo XIV. Kjo shënon herën e parë që një amerikan ngjitet në fronin papnor në historinë 2 mijëvjeçare të Kishës.
Shpallja u bë më 8 maj 2025, kur tymi i bardhë u ngrit nga oxhaku i Kapelës Sistine, duke sinjalizuar vendimin e konklavës.
Shpallja u bë më 8 maj 2025, kur tymi i bardhë u ngrit nga oxhaku i Kapelës Sistine, duke sinjalizuar vendimin e konklavës.
Pakistani jep urdhër ushtrisë për kundërpërgjigje ndaj Indisë
Zyra e Kryeministrit të Pakistanit, Shehbaz Sharif, ka njoftuar se forcat e armatosura të vendit janë autorizuar të ndërmarrin “veprime përkatëse” në përgjigje të sulmeve nga India, raportoi agjencia e lajmeve Reuters.
Deklarata vjen në një moment tensioni të shtuar mes dy fqinjëve me armë bërthamore, pasi Pakistani ka akuzuar Indinë për agresion të paprovokuar. Ky autorizim sinjalizon një përshkallëzim të mundshëm të konfliktit mes Indisë dhe Pakistanit, dy fuqi bërthamore që historikisht kanë pasur marrëdhënie të tensionuara.
Deklarata vjen në një moment tensioni të shtuar mes dy fqinjëve me armë bërthamore, pasi Pakistani ka akuzuar Indinë për agresion të paprovokuar. Ky autorizim sinjalizon një përshkallëzim të mundshëm të konfliktit mes Indisë dhe Pakistanit, dy fuqi bërthamore që historikisht kanë pasur marrëdhënie të tensionuara.
India Kryen Sulme Raketore në Pakistan
Qeveria indiane ka konfirmuar se ka kryer sulme me raketa në nëntë lokacione brenda Pakistanit dhe në Kashmirin e administruar nga Pakistani. Operacioni, i koduar si “Operacioni Sindoor,” u ndërmor si hakmarrje ndaj sulmit terrorist të 22 prillit në Pahalgam, Kashmirin e administruar nga India, ku u vranë 26 civilë, shumica turistë hindu.
Autoritetet indiane e kanë fajësuar për sulmin grupin militant The Resistance Front, të cilin e lidhin me organizatën pakistaneze Lashkar-e-Taiba. Qeveria pakistaneze i ka mohuar akuzat, duke i quajtur ato të pabazuara. Ushtria indiane ka deklaruar se sulmet kishin në shënjestër vetëm infrastrukturën terroriste dhe ishin të menduara si “të matura dhe jo përshkallëzuese”, duke shmangur qëllimisht objektivat ushtarake pakistaneze.
Vendet e goditura përfshinin Muzaffarabad dhe Kotli në Kashmirin e administruar nga Pakistani dhe Bahawalpur në provincën Punjab të Pakistanit. Zyrtarët pakistanezë raportuan se nga sulmet kanë humbur jetën të paktën tre civilë, përfshirë një fëmijë, ndërsa 12 të tjerë janë plagosur.
Pakistani e dënoi ashpër këtë akt, duke e cilësuar si një “akt lufte”, dhe tha se kishte rrëzuar dy avionë luftarakë Rafale të Indisë gjatë sulmeve. Ushtria pakistaneze ka premtuar një “përgjigje të fuqishme” në kohën dhe vendin që do të zgjedhë, duke ngritur shqetësime për përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.
Autoritetet indiane e kanë fajësuar për sulmin grupin militant The Resistance Front, të cilin e lidhin me organizatën pakistaneze Lashkar-e-Taiba. Qeveria pakistaneze i ka mohuar akuzat, duke i quajtur ato të pabazuara. Ushtria indiane ka deklaruar se sulmet kishin në shënjestër vetëm infrastrukturën terroriste dhe ishin të menduara si “të matura dhe jo përshkallëzuese”, duke shmangur qëllimisht objektivat ushtarake pakistaneze.
Vendet e goditura përfshinin Muzaffarabad dhe Kotli në Kashmirin e administruar nga Pakistani dhe Bahawalpur në provincën Punjab të Pakistanit. Zyrtarët pakistanezë raportuan se nga sulmet kanë humbur jetën të paktën tre civilë, përfshirë një fëmijë, ndërsa 12 të tjerë janë plagosur.
Pakistani e dënoi ashpër këtë akt, duke e cilësuar si një “akt lufte”, dhe tha se kishte rrëzuar dy avionë luftarakë Rafale të Indisë gjatë sulmeve. Ushtria pakistaneze ka premtuar një “përgjigje të fuqishme” në kohën dhe vendin që do të zgjedhë, duke ngritur shqetësime për përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.
Trump Urdhëron Rihapjen e Burgut të Famshëm Alcatraz
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka urdhëruar Byronë Federale të Burgjeve që të rindërtojë dhe rihapë burgun legjendar të Alcatrazit në Gjirin e San Franciskos. Në një njoftim përmes platformës Truth Social, ai bëri të ditur se objekti do të shërbejë për të izoluar kriminelët më të rrezikshëm në vend, duke rikthyer një simbol të fortë të “ligjit dhe rendit” në sistemin penal amerikan.
Trump vuri në pah rëndësinë historike dhe simbolike të Alcatrazit si një burg i izoluar dhe me siguri të lartë, që dikur strehoi emra famëkeq si Al Capone, para se të mbyllej në vitin 1963. Ai deklaroi se kjo është një nismë personale dhe se plani parashikon zgjerimin dhe modernizimin e thellë të institucionit, me mbështetje nga Departamenti i Drejtësisë, FBI dhe Departamenti i Sigurisë Kombëtare.
Ky burg i famshëm ishte mbyllur fillimisht për shkak të kostove të larta të funksionimit, të cilat ishin pothuajse trefishi i atyre të burgjeve të tjera federale, për shkak të pozicionit të tij të izoluar në një ishull.
Trump vuri në pah rëndësinë historike dhe simbolike të Alcatrazit si një burg i izoluar dhe me siguri të lartë, që dikur strehoi emra famëkeq si Al Capone, para se të mbyllej në vitin 1963. Ai deklaroi se kjo është një nismë personale dhe se plani parashikon zgjerimin dhe modernizimin e thellë të institucionit, me mbështetje nga Departamenti i Drejtësisë, FBI dhe Departamenti i Sigurisë Kombëtare.
Ky burg i famshëm ishte mbyllur fillimisht për shkak të kostove të larta të funksionimit, të cilat ishin pothuajse trefishi i atyre të burgjeve të tjera federale, për shkak të pozicionit të tij të izoluar në një ishull.
Dita Botërore e Lirisë së Shtypit: Britania e Madhe riafirmon përkushtimin për lirinë e medias
Me rastin e Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit, Ambasada Britanike në Prishtinë ka riafirmuar përkushtimin e Mbretërisë së Bashkuar për mbështetjen e lirisë së medias në mbarë botën, duke theksuar rëndësinë e saj për një demokraci të shëndetshme dhe funksionale.
Në një deklaratë zyrtare, Ambasada thekson se një media e lirë dhe e pavarur është element kyç për stabilitet dhe prosperitet. “Pa mundësinë për të shprehur dhe shpërndarë informacione të vërteta dhe opinione të lira, nuk ka as llogaridhënie, e as debat të informuar publik”, thuhet në deklaratë.
Ambasada gjithashtu ngriti shqetësimin për rënien e Kosovës në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit të organizatës Reporterët pa Kufij (RSF) duke i ftuar institucionet të bashkëpunojnë ngushtë me mediat dhe organizatat e shoqërisë civile në hartimin e Ligjit të ri për Komisionin e Pavarur të Mediave, si hap konkret për garantimin e lirisë së shtypit në Kosovë.
Në një deklaratë zyrtare, Ambasada thekson se një media e lirë dhe e pavarur është element kyç për stabilitet dhe prosperitet. “Pa mundësinë për të shprehur dhe shpërndarë informacione të vërteta dhe opinione të lira, nuk ka as llogaridhënie, e as debat të informuar publik”, thuhet në deklaratë.
Ambasada gjithashtu ngriti shqetësimin për rënien e Kosovës në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit të organizatës Reporterët pa Kufij (RSF) duke i ftuar institucionet të bashkëpunojnë ngushtë me mediat dhe organizatat e shoqërisë civile në hartimin e Ligjit të ri për Komisionin e Pavarur të Mediave, si hap konkret për garantimin e lirisë së shtypit në Kosovë.