Botë

Shtetet e Bashkuara dhe Irani do të nisin sot, më 12 prill 2025, negociatat bërthamore me rrezik të lartë në Muskat të Omanit. Kjo shënon angazhimin e parë të rëndësishëm diplomatik mes dy vendeve që nga tërheqja e Presidentit Donald Trump nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015 gjatë mandatit të tij të parë në vitin 2018. Delegacioni amerikan drejtohet nga i dërguari i posaçëm Steve Witkoff, ndërsa pala iraniane udhëhiqet nga ministri i Jashtëm Abbas Araqchi. Oman është ndërmjetësuesi i bisedimeve, megjithëse mbetet e paqartë nëse ato do të zhvillohen drejtpërdrejt apo përmes ndërmjetësve.
Administrata Trump ka rikthyer fushatën e saj të “presionit maksimal”, me synimin për të reduktuar eksportet e naftës së Iranit dhe kërkon çmontimin e plotë të programit bërthamor iranian. Nga ana tjetër, Irani, ndonëse skeptik ndaj qëllimeve amerikane, ka rënë dakord t’i japë diplomacisë një “mundësi të sinqertë”, duke kërkuar që bisedimet të kufizohen vetëm në çështjet bërthamore dhe duke refuzuar çdo diskutim mbi programin e raketave apo aktivitetet rajonale. Udhëheqësi suprem, Ayatollah Ali Khamenei, i ka dhënë Araqchit autoritet të plotë për negociatat.
Bisedimet zhvillohen në një kontekst tensioni të madh në Lindjen e Mesme, me konflikte të vazhdueshme në Gaza dhe Liban, shkëmbime raketash mes Iranit dhe Izraelit dhe rrëzimin e qeverisë siriane. Ndikimi rajonal i Iranit është dobësuar, me grupe të lidhura si Hamasi dhe Hezbollahu të dobësuara. SHBA synon të parandalojë zhvillimin e armëve bërthamore nga Irani pa u përfshirë në konflikt ushtarak, ndërsa Irani kërkon lehtësim të sanksioneve dhe stabilitet ekonomik. Dështimi i negociatave mund të përshkallëzojë më tej tensionet dhe të rrisë rrezikun për një përballje të armatosur.