Teknologji
E mërkurë, 3 qershor 2026
Inovacion · Trende · Analizë
Microsoft prezanton Majorana 2: Synon kompjuterë kuantikë komercialë deri në vitin 2029
Gjiganti teknologjik Microsoft ka prezantuar procesorin e ri kuantik Majorana 2, një hap të rëndësishëm në përpjekjet për ndërtimin e kompjuterëve kuantikë të në shkallë të gjerë dhe të përdorshëm në praktikë. Sipas kompanisë, gjenerata e re e procesorit ofron kubitë (qubits) shumë më të qëndrueshëm dhe më të besueshëm krahasuar me teknologjitë e mëparshme.
Microsoft thotë se Majorana 2 arrin një përmirësim deri në 1,000 herë në besueshmërinë e kubitëve, falë një arkitekture të re materiale dhe përmirësimeve në fazën topologjike të sistemit kuantik. Ndër ndryshimet kryesore është zëvendësimi i aluminit me plumb (lead) si superpërçues dhe përdorimi i një kombinimi të ri gjysmëpërçuesish, që sipas kompanisë ka rritur ndjeshëm stabilitetin e kubitëve.
Një nga sfidat më të mëdha të kompjuterëve kuantikë është ruajtja e informacionit kuantik për periudha të mjaftueshme kohore pa humbur koherencën. Microsoft raporton se Majorana 2 ka arritur kohëzgjatje të kubitëve që tejkalojnë 20 sekonda, ndërsa disa eksperimente kanë regjistruar stabilitet edhe për më shumë se një minutë.
Kompania beson se këto përmirësime mund të përshpejtojnë ndjeshëm rrugën drejt kompjuterëve kuantikë me tolerancë ndaj gabimeve. Microsoft tani synon të ndërtojë sisteme kuantike komercialisht të dobishme deri në vitin 2029, duke e afruar afatin që më parë konsiderohej disa dekada larg.
Teknologjia bazohet në kubitët topologjikë dhe në përdorimin e grimcave të njohura si Majorana, një qasje që Microsoft e ka ndjekur prej vitesh me synimin për të krijuar kubitë më rezistentë ndaj gabimeve sesa arkitekturat tradicionale kuantike.
Prezantimi i Majorana 2 konsiderohet një nga zhvillimet më të rëndësishme të vitit në garën globale për kompjuterët kuantikë.
Nëse objektivat e Microsoft realizohen, kompjuterët kuantikë të gjeneratës së ardhshme mund të përdoren për simulime komplekse në zbulimin e barnave, zhvillimin e materialeve të reja, optimizim industrial dhe zgjidhjen e problemeve që aktualisht janë përtej mundësive të superkompjuterëve klasikë.
Microsoft thotë se Majorana 2 arrin një përmirësim deri në 1,000 herë në besueshmërinë e kubitëve, falë një arkitekture të re materiale dhe përmirësimeve në fazën topologjike të sistemit kuantik. Ndër ndryshimet kryesore është zëvendësimi i aluminit me plumb (lead) si superpërçues dhe përdorimi i një kombinimi të ri gjysmëpërçuesish, që sipas kompanisë ka rritur ndjeshëm stabilitetin e kubitëve.
Një nga sfidat më të mëdha të kompjuterëve kuantikë është ruajtja e informacionit kuantik për periudha të mjaftueshme kohore pa humbur koherencën. Microsoft raporton se Majorana 2 ka arritur kohëzgjatje të kubitëve që tejkalojnë 20 sekonda, ndërsa disa eksperimente kanë regjistruar stabilitet edhe për më shumë se një minutë.
Kompania beson se këto përmirësime mund të përshpejtojnë ndjeshëm rrugën drejt kompjuterëve kuantikë me tolerancë ndaj gabimeve. Microsoft tani synon të ndërtojë sisteme kuantike komercialisht të dobishme deri në vitin 2029, duke e afruar afatin që më parë konsiderohej disa dekada larg.
Teknologjia bazohet në kubitët topologjikë dhe në përdorimin e grimcave të njohura si Majorana, një qasje që Microsoft e ka ndjekur prej vitesh me synimin për të krijuar kubitë më rezistentë ndaj gabimeve sesa arkitekturat tradicionale kuantike.
Prezantimi i Majorana 2 konsiderohet një nga zhvillimet më të rëndësishme të vitit në garën globale për kompjuterët kuantikë.
Nëse objektivat e Microsoft realizohen, kompjuterët kuantikë të gjeneratës së ardhshme mund të përdoren për simulime komplekse në zbulimin e barnave, zhvillimin e materialeve të reja, optimizim industrial dhe zgjidhjen e problemeve që aktualisht janë përtej mundësive të superkompjuterëve klasikë.
Në këtë pjesë
Teknologji
NVIDIA prezanton Nemotron 3 Ultra, modelin AI hibrid pesë herë më të shpejtë
Drejtori ekzekutiv i NVIDIA-s, Jensen Huang, ka prezantuar modelin e ri të inteligjencës artificiale Nemotron 3 Ultra, të cilin e cilësoi si gjeneratën e ardhshme të modeleve të hapura të kompanisë dhe një hap të rëndësishëm drejt demokratizimit të teknologjive më të avancuara të AI.
Gjatë prezantimit, Huang theksoi se Nemotron 3 Ultra nuk kufizohet vetëm në publikimin e modelit, por përfshin gjithashtu të dhënat e trajnimit, skriptet e përdorura për zhvillim dhe politikat e sistemit. Sipas tij, ky nivel transparence synon t'u japë zhvilluesve, kompanive dhe institucioneve mundësinë për të kuptuar, modifikuar dhe përmirësuar modelin sipas nevojave të tyre.
“Nuk ju japim vetëm modelin. Ju japim të dhënat me të cilat e trajnuam modelin,” deklaroi Huang, duke shtuar se NVIDIA bashkëpunon me një koalicion të gjerë partnerësh që kontribuojnë në ndarjen dhe pasurimin e të dhënave për zhvillimin e inteligjencës artificiale.
Sipas NVIDIA-s, Nemotron 3 Ultra është trajnuar mbi një nga koleksionet më të mëdha në botë të të dhënave për arsyetim afatgjatë, zgjidhje komplekse detyrash dhe përdorim të mjeteve autonome. Kjo qasje synon të rrisë aftësinë e modelit për të trajtuar probleme që kërkojnë planifikim, analizë dhe vendimmarrje në disa hapa.
Një nga risitë kryesore të modelit është arkitektura e re hibride që kombinon State Space Models (SSM) me Mixture of Experts (MoE). Huang e përshkroi këtë si arkitekturën e parë të këtij lloji në botë për modele të mëdha gjuhësore, duke theksuar se ajo ofron përmirësime të ndjeshme në performancë dhe efikasitet.
“Nemotron 3 Ultra është pesë herë më i shpejtë,” tha ai. “Ne e bëmë të shpejtë që ju të mund të mendoni shpejt. Kur mendoni shpejt, mund të mendoni më gjatë me të njëjtën kosto.”
Sipas NVIDIA-s, modeli jo vetëm që ofron shpejtësi më të lartë, por është edhe rreth 30 për qind më ekonomik për t’u ekzekutuar, duke kërkuar më pak fuqi kompjuterike dhe më pak kohë inferimi krahasuar me modelet më konkurruese të hapura aktualisht në treg.
Huang ka përshkruar Nemotron 3 Ultra si një model me performancë të nivelit frontier, pesë herë më të shpejtë, 30 për qind më të lirë për t’u përdorur dhe plotësisht të hapur për komunitetin global të zhvilluesve.
Ai konfirmoi gjithashtu se NVIDIA tashmë ka nisur punën për gjeneratën e ardhshme të teknologjisë së saj, Nemotron 4, duke sinjalizuar ambiciet e kompanisë për të konkurruar në nivelet më të larta të inteligjencës artificiale globale.
Gjatë prezantimit, Huang theksoi se Nemotron 3 Ultra nuk kufizohet vetëm në publikimin e modelit, por përfshin gjithashtu të dhënat e trajnimit, skriptet e përdorura për zhvillim dhe politikat e sistemit. Sipas tij, ky nivel transparence synon t'u japë zhvilluesve, kompanive dhe institucioneve mundësinë për të kuptuar, modifikuar dhe përmirësuar modelin sipas nevojave të tyre.
“Nuk ju japim vetëm modelin. Ju japim të dhënat me të cilat e trajnuam modelin,” deklaroi Huang, duke shtuar se NVIDIA bashkëpunon me një koalicion të gjerë partnerësh që kontribuojnë në ndarjen dhe pasurimin e të dhënave për zhvillimin e inteligjencës artificiale.
Sipas NVIDIA-s, Nemotron 3 Ultra është trajnuar mbi një nga koleksionet më të mëdha në botë të të dhënave për arsyetim afatgjatë, zgjidhje komplekse detyrash dhe përdorim të mjeteve autonome. Kjo qasje synon të rrisë aftësinë e modelit për të trajtuar probleme që kërkojnë planifikim, analizë dhe vendimmarrje në disa hapa.
Një nga risitë kryesore të modelit është arkitektura e re hibride që kombinon State Space Models (SSM) me Mixture of Experts (MoE). Huang e përshkroi këtë si arkitekturën e parë të këtij lloji në botë për modele të mëdha gjuhësore, duke theksuar se ajo ofron përmirësime të ndjeshme në performancë dhe efikasitet.
“Nemotron 3 Ultra është pesë herë më i shpejtë,” tha ai. “Ne e bëmë të shpejtë që ju të mund të mendoni shpejt. Kur mendoni shpejt, mund të mendoni më gjatë me të njëjtën kosto.”
Sipas NVIDIA-s, modeli jo vetëm që ofron shpejtësi më të lartë, por është edhe rreth 30 për qind më ekonomik për t’u ekzekutuar, duke kërkuar më pak fuqi kompjuterike dhe më pak kohë inferimi krahasuar me modelet më konkurruese të hapura aktualisht në treg.
Huang ka përshkruar Nemotron 3 Ultra si një model me performancë të nivelit frontier, pesë herë më të shpejtë, 30 për qind më të lirë për t’u përdorur dhe plotësisht të hapur për komunitetin global të zhvilluesve.
Ai konfirmoi gjithashtu se NVIDIA tashmë ka nisur punën për gjeneratën e ardhshme të teknologjisë së saj, Nemotron 4, duke sinjalizuar ambiciet e kompanisë për të konkurruar në nivelet më të larta të inteligjencës artificiale globale.
Teknologji
Policia holandeze dhe NCSC shkatërrojnë një rrjet gjigant botnet me 17 milionë pajisje
Autoritetet në Holandë kanë çaktivizuar një nga rrjetet më të mëdha botnet, i cili kontrollonte miliona pajisje të infektuara në mbarë botën dhe përdorej për aktivitete kriminale kibernetike. Operacioni u realizua nga Policia holandeze në bashkëpunim me Qendrën Kombëtare të Sigurisë Kibernetike të Holandës (NCSC).
Sipas autoriteteve, gjatë hetimit janë identifikuar rreth 200 serverë që shërbenin si infrastrukturë komanduese për rrjetin kriminal. Këta serverë kontrollonin pajisje të komprometuara si kompjuterë, telefona inteligjentë, tabletë, routerë dhe pajisje të tjera të lidhura me internetin.
Hetimet zbuluan se botneti përbëhej nga të paktën 17 milionë pajisje të infektuara. Serverët që mbanin këtë infrastrukturë ndodheshin në Holandë, ndërsa disa prej tyre janë sekuestruar nga ekipi për krime kibernetike i policisë për analiza të mëtejshme. Pas konfirmimit se rrjeti po përdorej për qëllime kriminale, ofruesi i shërbimit e nxori atë jashtë funksionit.
Një botnet është një rrjet pajisjesh të infektuara me programe keqdashëse, të cilat mund të kontrollohen nga distanca nga kriminelët kibernetikë pa dijeninë e pronarëve. Pajisje të tilla shpesh përdoren për sulme kibernetike, dërgimin e mesazheve mashtruese, vjedhje të dhënash dhe bllokimin e faqeve përmes sulmeve masive DDoS.
Rasti u zbulua pas raportimit të një eksperti të sigurisë kibernetike tek NCSC, i cili më pas bashkëpunoi me policinë për nisjen e hetimeve. (NCSC)
Ekspertët paralajmërojnë se pajisjet me siguri të dobët, sidomos routerët dhe pajisjet inteligjente të shtëpisë, mbeten objektiva të preferuara për grupet kriminale. Autoritetet rekomandojnë përditësimin e rregullt të sistemeve, përdorimin e fjalëkalimeve të forta dhe aktivizimin e autentifikimit me dy faktorë për të ulur rrezikun e infektimit.
Sipas autoriteteve, gjatë hetimit janë identifikuar rreth 200 serverë që shërbenin si infrastrukturë komanduese për rrjetin kriminal. Këta serverë kontrollonin pajisje të komprometuara si kompjuterë, telefona inteligjentë, tabletë, routerë dhe pajisje të tjera të lidhura me internetin.
Hetimet zbuluan se botneti përbëhej nga të paktën 17 milionë pajisje të infektuara. Serverët që mbanin këtë infrastrukturë ndodheshin në Holandë, ndërsa disa prej tyre janë sekuestruar nga ekipi për krime kibernetike i policisë për analiza të mëtejshme. Pas konfirmimit se rrjeti po përdorej për qëllime kriminale, ofruesi i shërbimit e nxori atë jashtë funksionit.
Një botnet është një rrjet pajisjesh të infektuara me programe keqdashëse, të cilat mund të kontrollohen nga distanca nga kriminelët kibernetikë pa dijeninë e pronarëve. Pajisje të tilla shpesh përdoren për sulme kibernetike, dërgimin e mesazheve mashtruese, vjedhje të dhënash dhe bllokimin e faqeve përmes sulmeve masive DDoS.
Rasti u zbulua pas raportimit të një eksperti të sigurisë kibernetike tek NCSC, i cili më pas bashkëpunoi me policinë për nisjen e hetimeve. (NCSC)
Ekspertët paralajmërojnë se pajisjet me siguri të dobët, sidomos routerët dhe pajisjet inteligjente të shtëpisë, mbeten objektiva të preferuara për grupet kriminale. Autoritetet rekomandojnë përditësimin e rregullt të sistemeve, përdorimin e fjalëkalimeve të forta dhe aktivizimin e autentifikimit me dy faktorë për të ulur rrezikun e infektimit.
Teknologji
BE-ja gjobit platformën Temu me 200 milionë euro për shkelje të rregullave digjitale
Komisioni Evropian ka vendosur një gjobë prej 200 milionë eurosh ndaj platformës së tregtisë elektronike Temu për shkelje të Aktit për Shërbimet Digjitale (DSA), pasi konstatoi se kompania nuk ka vlerësuar në mënyrë të mjaftueshme rreziqet që lidhen me shpërndarjen e produkteve të paligjshme në tregun e Bashkimit Evropian.Vendimi vjen pas një hetimi të zhvilluar nga autoritetet evropiane, të cilat arritën në përfundimin se ekziston një rrezik i lartë që konsumatorët në BE të ekspozohen ndaj produkteve jo-konforme ose potencialisht të rrezikshme përmes platformës.
Rritja e shpejtë e Temu në tregun global
Temu është një platformë ndërkombëtare kineze e tregtisë elektronike që operon në tregun global të shitjeve online dhe ofron një gamë të gjerë produktesh për konsumatorët në vende të ndryshme të botës.Kompania u zgjerua me ritëm të shpejtë në tregjet evropiane dhe amerikane duke ndërtuar modelin e saj të biznesit mbi çmime shumë të ulëta dhe fushata agresive marketingu. Brenda një periudhe të shkurtër, platforma u shndërrua në një nga aplikacionet më të shkarkuara të blerjeve online në disa vende, duke tërhequr miliona përdorues në mbarë botën.Gjetjet e Komisionit Evropian
Sipas Komisionit Evropian, analiza e rrezikut e paraqitur nga Temu rezultoi e pamjaftueshme dhe e mbështetur në informacion jo të plotë, çka sipas autoriteteve evropiane ndikoi në dështimin për të parandaluar në mënyrë efektive shpërndarjen e produkteve të paligjshme në platformë.Brukseli theksoi se Temu ka shkelur detyrimet e përcaktuara në Aktin për Shërbimet Digjitale, i cili kërkon nga platformat shumë të mëdha online të identifikojnë, vlerësojnë dhe minimizojnë rreziqet sistemike që lidhen me sigurinë e konsumatorëve, transparencën dhe përmbajtjen apo produktet e paligjshme.Përveç gjobës financiare, Komisioni Evropian ka urdhëruar Temu të ndërmarrë masa korrigjuese për harmonizimin e operimit të saj me standardet evropiane. Autoritetet paralajmëruan se mosrespektimi i kërkesave të reja mund të çojë në masa shtesë ndëshkuese.Vendimi konsiderohet një nga veprimet më të rëndësishme të ndërmarra deri më tani nën kuadrin e Aktit për Shërbimet Digjitale, ligj i cili synon të forcojë mbikëqyrjen mbi platformat e mëdha digjitale dhe të rrisë mbrojtjen e konsumatorëve në hapësirën online të Bashkimit Evropian.Më shumë titra
0607080910
A është Breezee aplikacioni më i mirë i motit?
Në një treg të mbushur me aplikacione, Breezee Weather App arrin të dallohet duke bërë diçka të rrallë: thjeshton përvojën pa humbur esencën. Me një dizajn modern, elegant dhe fokus të fortë në përdorshmëri, Breezee nuk është thjesht një aplikacion moti por një mjet i përditshëm për ata që kërkojnë saktësi, kontroll dhe elegance mbi disa lokacione njëkohësisht.
Dizajn i pastër dhe funksionalitet praktik
Që në hapjen e parë, Breezee jep një ndjesi minimaliste dhe të rafinuar. Nuk ka elemente të panevojshme apo ndërfaqe të mbingarkuara vetëm të dhëna të qarta dhe të organizuara bukur. Përvoja vizuale e ben ate aplikacion premium, duke e bërë përdorimin intuitiv dhe të këndshëm.
Animacionet janë të lehta dhe të kujdesshme, ndërsa kalimi mes qyteteve është i shpejtë dhe pa ndërprerje. Fokus kryesor mbetet qartësia një zgjedhje e qëllimshme që e diferencon nga shumë aplikacione të tjera.
Menaxhimi i shumë qyteteve një nga pikat më të forta
Një nga veçoritë kryesore të Breezee është monitorimi i disa qyteteve në të njëjtën kohë duke përfshirë edhe qytetet e Kosovës si Prishtina, Prizreni, Peja, Gjakova, Gjilani, Ferizaj dhe të tjera.
Me një ndërfaqe intuitive dhe navigim të shpejtë, përdoruesit mund të kalojnë lehtësisht mes qyteteve, të shohin parashikimet në kohë reale dhe të planifikojnë aktivitetet e tyre pa humbur kohë në kërkime të panevojshme. Ndërrimi midis qyteteve është i shpejtë dhe intuitiv, pa navigim të komplikuar. Kjo e bën Breezee shumë praktik në përdorim të përditshëm.
Breezee ofron një parashikim 7-ditor me të gjitha elementet kryesore. Informacioni paraqitet në mënyrë të thjeshtë për t’u lexuar shpejt, dhe i mjaftueshëm për të planifikuar ditën apo javën.
Mbështetje shumëgjuhëshe për një përvojë globale
I ndërtuar për një audiencë të gjerë, aplikacioni mbështet përdorimin në gjuhë të ndryshme, duke e bërë përvojën sa më të aksesueshme dhe të personalizuar për çdo përdorues. Pavarësisht nëse përdoret në shqip, anglisht apo gjuhë të tjera, ndërfaqja mbetet e qartë, intuitive dhe e lehtë për t’u naviguar, duke siguruar që informacioni i motit të kuptohet shpejt dhe pa konfuzion.
Performancë dhe stabilitet
Aplikacioni është i shpejtë dhe i qëndrueshëm. Kërkimi bëhet menjëherë dhe përditësimet e motit janë të sakta dhe pa vonesa. Breezee nuk ndihet i rëndë dhe funksionon mirë edhe në kushte më të dobëta të rrjetit.
Përvoja audio në aplikacion është menduar për të shtuar një dimension më të thellë gjatë përdorimit, duke kombinuar tinguj të butë dhe elemente muzikore që krijojnë një atmosferë të qetë dhe moderne. Rezultati është një eksperiencë më immersive, që e bën përdorimin e aplikacionit jo vetëm funksional, por edhe estetikisht të këndshëm.
Vlerësimi përfundimtar
Me një qasje minimaliste dhe fokus në funksionalitet, Breezee garanton një eksperiencë të shpejtë dhe të qëndrueshme, duke e bërë ndjekjen e motit një proces të thjeshtë dhe të këndshëm. Nëse kërkon një aplikacion që kombinon dizajnin modern me funksionalitetin praktik, Breezee është një nga zgjedhjet më të mira aktualisht.
Aplikacioni është i disponueshëm për të dy platformat kryesore mobile: për përdoruesit e iOS mund të shkarkohet përmes App Store, ndërsa për përdoruesit e Android mund të merret lehtësisht nga Google Play, duke e bërë të aksesueshëm për të gjithë pa dallim pajisjeje.
Dizajn i pastër dhe funksionalitet praktik
Që në hapjen e parë, Breezee jep një ndjesi minimaliste dhe të rafinuar. Nuk ka elemente të panevojshme apo ndërfaqe të mbingarkuara vetëm të dhëna të qarta dhe të organizuara bukur. Përvoja vizuale e ben ate aplikacion premium, duke e bërë përdorimin intuitiv dhe të këndshëm.
Animacionet janë të lehta dhe të kujdesshme, ndërsa kalimi mes qyteteve është i shpejtë dhe pa ndërprerje. Fokus kryesor mbetet qartësia një zgjedhje e qëllimshme që e diferencon nga shumë aplikacione të tjera.
Menaxhimi i shumë qyteteve një nga pikat më të forta
Një nga veçoritë kryesore të Breezee është monitorimi i disa qyteteve në të njëjtën kohë duke përfshirë edhe qytetet e Kosovës si Prishtina, Prizreni, Peja, Gjakova, Gjilani, Ferizaj dhe të tjera.
Me një ndërfaqe intuitive dhe navigim të shpejtë, përdoruesit mund të kalojnë lehtësisht mes qyteteve, të shohin parashikimet në kohë reale dhe të planifikojnë aktivitetet e tyre pa humbur kohë në kërkime të panevojshme. Ndërrimi midis qyteteve është i shpejtë dhe intuitiv, pa navigim të komplikuar. Kjo e bën Breezee shumë praktik në përdorim të përditshëm.
Breezee ofron një parashikim 7-ditor me të gjitha elementet kryesore. Informacioni paraqitet në mënyrë të thjeshtë për t’u lexuar shpejt, dhe i mjaftueshëm për të planifikuar ditën apo javën.
Mbështetje shumëgjuhëshe për një përvojë globale
I ndërtuar për një audiencë të gjerë, aplikacioni mbështet përdorimin në gjuhë të ndryshme, duke e bërë përvojën sa më të aksesueshme dhe të personalizuar për çdo përdorues. Pavarësisht nëse përdoret në shqip, anglisht apo gjuhë të tjera, ndërfaqja mbetet e qartë, intuitive dhe e lehtë për t’u naviguar, duke siguruar që informacioni i motit të kuptohet shpejt dhe pa konfuzion.
Performancë dhe stabilitet
Aplikacioni është i shpejtë dhe i qëndrueshëm. Kërkimi bëhet menjëherë dhe përditësimet e motit janë të sakta dhe pa vonesa. Breezee nuk ndihet i rëndë dhe funksionon mirë edhe në kushte më të dobëta të rrjetit.
Përvoja audio në aplikacion është menduar për të shtuar një dimension më të thellë gjatë përdorimit, duke kombinuar tinguj të butë dhe elemente muzikore që krijojnë një atmosferë të qetë dhe moderne. Rezultati është një eksperiencë më immersive, që e bën përdorimin e aplikacionit jo vetëm funksional, por edhe estetikisht të këndshëm.
Vlerësimi përfundimtar
Me një qasje minimaliste dhe fokus në funksionalitet, Breezee garanton një eksperiencë të shpejtë dhe të qëndrueshme, duke e bërë ndjekjen e motit një proces të thjeshtë dhe të këndshëm. Nëse kërkon një aplikacion që kombinon dizajnin modern me funksionalitetin praktik, Breezee është një nga zgjedhjet më të mira aktualisht.
Aplikacioni është i disponueshëm për të dy platformat kryesore mobile: për përdoruesit e iOS mund të shkarkohet përmes App Store, ndërsa për përdoruesit e Android mund të merret lehtësisht nga Google Play, duke e bërë të aksesueshëm për të gjithë pa dallim pajisjeje.
Artemis II arrin skajin e orbitës së Tokës para nisjes drejt Hënës
Astronautët në bordin e Artemis II kanë arritur me sukses pozicionin e tyre përfundimtar orbital rreth Tokës, duke shënuar një moment kyç përpara nisjes drejt Hënës, sipas NASA.
Ekuipazhi, që udhëton brenda anijes Orion, hyri në një orbitë të qëndrueshme të ulët rreth Tokës pas lëshimit, ku ekipet e kontrollit të misionit kryen një sërë kontrollesh teknike dhe rregullimesh të trajektores. Kjo fazë siguron që të gjitha sistemet në bord përfshirë navigimin, shtytjen dhe mbështetjen e jetës të funksionojnë siç duhet përpara se të ndërmerret udhëtimi në hapësirën e thellë.
Hapi i radhës, i njohur si “Translunar Injection” (TLI), do të përfshijë një ndezje të motorëve të sinkronizuar me saktësi, e cila do ta nxjerrë anijen nga orbita e Tokës dhe do ta vendosë në një trajektore drejt Hënës. Inxhinierët theksojnë se ky manovrim kërkon pozicionim dhe kohëzim absolutisht të saktë, pasi edhe devijimet më të vogla mund të ndikojnë ndjeshëm në rrugëtimin e misionit.
“Ky është një nga momentet më kritike të misionit,” theksuan specialistët, duke nënvizuar rëndësinë e përputhjes së saktë orbitale përpara nisjes së manovrës. Ndezja do ta përshpejtojë Orion-in në shpejtësi të mjaftueshme për të kapërcyer tërheqjen gravitacionale të Tokës dhe për të nisur udhëtimin disaditor drejt hapësirës hënore.
Ndryshe nga misionet e mëparshme të programit Artemis, Artemis II është projektuar si një fluturim testues me ekuipazh, duke dërguar astronautët në një fluturim rreth Hënës pa zbritje në sipërfaqe. Misioni do të shërbejë për të verifikuar sistemet kryesore dhe procedurat operative përpara misioneve të ardhshme, përfshirë Artemis III, i cili synon rikthimin e njerëzve në sipërfaqen hënore për herë të parë pas dekadash.
Programi Artemis përfaqëson përpjekjen më të gjerë të NASA-s për të krijuar një prani të qëndrueshme njerëzore në Hënë dhe për të hapur rrugën drejt misioneve të ardhshme në Mars.
Përditësime të tjera priten në orët në vijim, ndërsa ekuipazhi përgatitet për të ekzekutuar manovrën e nisjes drejt Hënës.
Ekuipazhi, që udhëton brenda anijes Orion, hyri në një orbitë të qëndrueshme të ulët rreth Tokës pas lëshimit, ku ekipet e kontrollit të misionit kryen një sërë kontrollesh teknike dhe rregullimesh të trajektores. Kjo fazë siguron që të gjitha sistemet në bord përfshirë navigimin, shtytjen dhe mbështetjen e jetës të funksionojnë siç duhet përpara se të ndërmerret udhëtimi në hapësirën e thellë.
Hapi i radhës, i njohur si “Translunar Injection” (TLI), do të përfshijë një ndezje të motorëve të sinkronizuar me saktësi, e cila do ta nxjerrë anijen nga orbita e Tokës dhe do ta vendosë në një trajektore drejt Hënës. Inxhinierët theksojnë se ky manovrim kërkon pozicionim dhe kohëzim absolutisht të saktë, pasi edhe devijimet më të vogla mund të ndikojnë ndjeshëm në rrugëtimin e misionit.
“Ky është një nga momentet më kritike të misionit,” theksuan specialistët, duke nënvizuar rëndësinë e përputhjes së saktë orbitale përpara nisjes së manovrës. Ndezja do ta përshpejtojë Orion-in në shpejtësi të mjaftueshme për të kapërcyer tërheqjen gravitacionale të Tokës dhe për të nisur udhëtimin disaditor drejt hapësirës hënore.
Ndryshe nga misionet e mëparshme të programit Artemis, Artemis II është projektuar si një fluturim testues me ekuipazh, duke dërguar astronautët në një fluturim rreth Hënës pa zbritje në sipërfaqe. Misioni do të shërbejë për të verifikuar sistemet kryesore dhe procedurat operative përpara misioneve të ardhshme, përfshirë Artemis III, i cili synon rikthimin e njerëzve në sipërfaqen hënore për herë të parë pas dekadash.
Programi Artemis përfaqëson përpjekjen më të gjerë të NASA-s për të krijuar një prani të qëndrueshme njerëzore në Hënë dhe për të hapur rrugën drejt misioneve të ardhshme në Mars.
Përditësime të tjera priten në orët në vijim, ndërsa ekuipazhi përgatitet për të ekzekutuar manovrën e nisjes drejt Hënës.
Bitcoin drejt fundit: Mbeten vetëm edhe 1 milion
Rrjeti i kriptomonedhës Bitcoin sot ka arritur një moment të rëndësishëm historik pasi është minuar bitcoin-i i 20-miliontë, duke lënë vetëm rreth 1 milion monedha të tjera që do të krijohen në të ardhmen, sipas raportimit të blogut të platformës së kriptovalutave Kraken.
Sipas raportimit të Kraken, kjo do të thotë se më shumë se 95% e të gjithë bitcoinëve që do të ekzistojnë ndonjëherë tashmë janë në qarkullim. Megjithatë, pjesa e mbetur e monedhave nuk do të krijohet shpejt, pasi procesi i minimit do të vazhdojë për më shumë se një shekull për shkak të mekanizmit të njohur si “halving”, që ul gradualisht shpërblimin për minatorët.
Bitcoin u krijua në vitin 2009 nga një person ose grup anonim me pseudonimin Satoshi Nakamoto. Që nga fillimi, kodi i rrjetit ka vendosur një kufi maksimal prej 21 milion bitcoinësh që mund të ekzistojnë ndonjëherë, një rregull i integruar drejtpërdrejt në protokollin e tij.
Sipas analizës së publikuar nga Kraken, ndryshe nga burimet tradicionale si ari apo monedhat fiat, oferta e bitcoin nuk mund të rritet sipas vendimeve të institucioneve apo qeverive. Sistemi funksionon mbi një rrjet global kompjuterësh që zbatojnë të njëjtat rregulla dhe që kërkojnë konsensus për çdo ndryshim të mundshëm në protokoll.
Ky mekanizëm e bën kufirin prej 21 milion bitcoinësh praktikisht të pandryshueshëm, pasi çdo përpjekje për ta modifikuar do të kërkonte dakordësinë e pjesëmarrësve të rrjetit që do të preken drejtpërdrejt nga një ndryshim i tillë. Për këtë arsye, sipas ekspertëve të industrisë, bitcoin konsiderohet si një nga asetet digjitale me ofertë më të parashikueshme në histori.
Procesi i krijimit të bitcoinëve të rinj ndodh përmes minimit, një aktivitet ku kompjuterë të specializuar verifikojnë transaksionet në rrjet dhe shtojnë blloqe të reja në blockchain. Si shpërblim për këtë proces, minatorët marrin bitcoin të rinj, por ky shpërblim përgjysmohet afërsisht çdo katër vjet përmes mekanizmit të “halving”.
Për shkak të këtij sistemi, ritmi i krijimit të monedhave të reja do të vazhdojë të ngadalësohet deri sa të arrihet kufiri maksimal prej 21 milion bitcoinësh, i cili pritet të realizohet rreth vitit 2140.
Arritja e pragut prej 20 milion bitcoinësh konsiderohet nga shumë analistë si një moment simbolik që thekson natyrën e kufizuar të kësaj kriptomonedhe dhe mënyrën se si politika e saj monetare është e përcaktuar nga kodi dhe jo nga vendime institucionale.
Ky zhvillim vjen më shumë se 15 vjet pas krijimit të rrjetit Bitcoin dhe sipas raportimit të blogut të Kraken, përforcon një nga parimet themelore të projektit: një ofertë fikse dhe të parashikueshme të monedhës digjitale.
Sipas raportimit të Kraken, kjo do të thotë se më shumë se 95% e të gjithë bitcoinëve që do të ekzistojnë ndonjëherë tashmë janë në qarkullim. Megjithatë, pjesa e mbetur e monedhave nuk do të krijohet shpejt, pasi procesi i minimit do të vazhdojë për më shumë se një shekull për shkak të mekanizmit të njohur si “halving”, që ul gradualisht shpërblimin për minatorët.
Bitcoin u krijua në vitin 2009 nga një person ose grup anonim me pseudonimin Satoshi Nakamoto. Që nga fillimi, kodi i rrjetit ka vendosur një kufi maksimal prej 21 milion bitcoinësh që mund të ekzistojnë ndonjëherë, një rregull i integruar drejtpërdrejt në protokollin e tij.
Sipas analizës së publikuar nga Kraken, ndryshe nga burimet tradicionale si ari apo monedhat fiat, oferta e bitcoin nuk mund të rritet sipas vendimeve të institucioneve apo qeverive. Sistemi funksionon mbi një rrjet global kompjuterësh që zbatojnë të njëjtat rregulla dhe që kërkojnë konsensus për çdo ndryshim të mundshëm në protokoll.
Ky mekanizëm e bën kufirin prej 21 milion bitcoinësh praktikisht të pandryshueshëm, pasi çdo përpjekje për ta modifikuar do të kërkonte dakordësinë e pjesëmarrësve të rrjetit që do të preken drejtpërdrejt nga një ndryshim i tillë. Për këtë arsye, sipas ekspertëve të industrisë, bitcoin konsiderohet si një nga asetet digjitale me ofertë më të parashikueshme në histori.
Procesi i krijimit të bitcoinëve të rinj ndodh përmes minimit, një aktivitet ku kompjuterë të specializuar verifikojnë transaksionet në rrjet dhe shtojnë blloqe të reja në blockchain. Si shpërblim për këtë proces, minatorët marrin bitcoin të rinj, por ky shpërblim përgjysmohet afërsisht çdo katër vjet përmes mekanizmit të “halving”.
Për shkak të këtij sistemi, ritmi i krijimit të monedhave të reja do të vazhdojë të ngadalësohet deri sa të arrihet kufiri maksimal prej 21 milion bitcoinësh, i cili pritet të realizohet rreth vitit 2140.
Arritja e pragut prej 20 milion bitcoinësh konsiderohet nga shumë analistë si një moment simbolik që thekson natyrën e kufizuar të kësaj kriptomonedhe dhe mënyrën se si politika e saj monetare është e përcaktuar nga kodi dhe jo nga vendime institucionale.
Ky zhvillim vjen më shumë se 15 vjet pas krijimit të rrjetit Bitcoin dhe sipas raportimit të blogut të Kraken, përforcon një nga parimet themelore të projektit: një ofertë fikse dhe të parashikueshme të monedhës digjitale.
AI hyn në checkout: Google ndryshon mënyrën e blerjes online
Google ka prezantuar një vizion të ri për të ardhmen e tregtisë digjitale, duke lançuar një sërë mjetesh të reja të bazuara në inteligjencë artificiale që synojnë ta shndërrojnë mënyrën se si konsumatorët blejnë dhe si shitësit shesin online. Iniciativa e re njihet si agentic commerce – një formë tregtie ku AI jo vetëm rekomandon produkte, por edhe vepron në mënyrë autonome për të përfunduar blerje në emër të përdoruesve.
Në qendër të këtij njoftimi qëndron Universal Commerce Protocol (UCP), një standard i hapur i krijuar për të lidhur platformat, shitësit, ofruesit e pagesave dhe agjentët e AI-së në një ekosistem të vetëm. Ky protokoll është zhvilluar në bashkëpunim me emra të mëdhenj të tregtisë elektronike si Shopify, Etsy, Wayfair, Target dhe Walmart.
Blerje të plota brenda Gemini
Falë UCP-së, agjentët e AI-së në Google Search (AI Mode) dhe në aplikacionin Gemini do të jenë në gjendje të menaxhojnë të gjithë procesin e blerjes nga kërkimi i produktit deri te pagesa pa pasur nevojë që përdoruesi të largohet nga platforma.
Për disa shitës të përzgjedhur në SHBA, Google ka nisur testimin e checkout-it direkt nga rezultatet e kërkimit, duke përdorur të dhënat e ruajtura në Google Wallet dhe PayPal. Shitësit mbeten gjithmonë pala përgjegjëse për transaksionin dhe kanë kontroll të plotë mbi integrimin.
Një tjetër risi është Business Agent, një agjent AI i markuar që lejon përdoruesit të komunikojnë drejtpërdrejt me kompanitë përmes Search. Ky funksion vepron si një konsulent virtual shitjeje, duke iu përgjigjur pyetjeve për produkte, disponueshmëri dhe opsione blerjeje. Marka si Lowe’s, Michael’s, Poshmark dhe Reebok pritet ta adoptojnë së shpejti këtë zgjidhje.
Google po prezanton gjithashtu atribute të reja në Merchant Center, të dizajnuara për t’i bërë produktet më të kuptueshme për sistemet e AI-së. Këto përfshijnë informacione shtesë si përgjigje ndaj pyetjeve të zakonshme, përputhshmëri me aksesorë apo përdorime specifike.
Në fushën e reklamimit, Google po teston Direct Offers, një format i ri që u mundëson shitësve të ofrojnë zbritje ose përfitime ekskluzive pikërisht në momentin kur përdoruesi është gati të blejë, brenda eksperiencave të drejtuara nga AI.
Me këtë nismë, Google synon të kalojë nga modeli tradicional i blerjes dhe klikimit drejt blerjeve sipas qëllimit, ku AI vepron si ndërmjetës aktiv mes konsumatorit dhe tregut. Sipas kompanisë, ky është një hap kyç drejt një tregtie më të shpejtë, më personale dhe më efikase.
Zhvillimet e fundit tregojnë se agentic commerce pritet të luajë një rol qendror në të ardhmen e tregtisë globale, duke ndryshuar rrënjësisht marrëdhënien mes teknologjisë, bizneseve dhe konsumatorëve.
Në qendër të këtij njoftimi qëndron Universal Commerce Protocol (UCP), një standard i hapur i krijuar për të lidhur platformat, shitësit, ofruesit e pagesave dhe agjentët e AI-së në një ekosistem të vetëm. Ky protokoll është zhvilluar në bashkëpunim me emra të mëdhenj të tregtisë elektronike si Shopify, Etsy, Wayfair, Target dhe Walmart.
Blerje të plota brenda Gemini
Falë UCP-së, agjentët e AI-së në Google Search (AI Mode) dhe në aplikacionin Gemini do të jenë në gjendje të menaxhojnë të gjithë procesin e blerjes nga kërkimi i produktit deri te pagesa pa pasur nevojë që përdoruesi të largohet nga platforma.
Për disa shitës të përzgjedhur në SHBA, Google ka nisur testimin e checkout-it direkt nga rezultatet e kërkimit, duke përdorur të dhënat e ruajtura në Google Wallet dhe PayPal. Shitësit mbeten gjithmonë pala përgjegjëse për transaksionin dhe kanë kontroll të plotë mbi integrimin.
Një tjetër risi është Business Agent, një agjent AI i markuar që lejon përdoruesit të komunikojnë drejtpërdrejt me kompanitë përmes Search. Ky funksion vepron si një konsulent virtual shitjeje, duke iu përgjigjur pyetjeve për produkte, disponueshmëri dhe opsione blerjeje. Marka si Lowe’s, Michael’s, Poshmark dhe Reebok pritet ta adoptojnë së shpejti këtë zgjidhje.
Google po prezanton gjithashtu atribute të reja në Merchant Center, të dizajnuara për t’i bërë produktet më të kuptueshme për sistemet e AI-së. Këto përfshijnë informacione shtesë si përgjigje ndaj pyetjeve të zakonshme, përputhshmëri me aksesorë apo përdorime specifike.
Në fushën e reklamimit, Google po teston Direct Offers, një format i ri që u mundëson shitësve të ofrojnë zbritje ose përfitime ekskluzive pikërisht në momentin kur përdoruesi është gati të blejë, brenda eksperiencave të drejtuara nga AI.
Me këtë nismë, Google synon të kalojë nga modeli tradicional i blerjes dhe klikimit drejt blerjeve sipas qëllimit, ku AI vepron si ndërmjetës aktiv mes konsumatorit dhe tregut. Sipas kompanisë, ky është një hap kyç drejt një tregtie më të shpejtë, më personale dhe më efikase.
Zhvillimet e fundit tregojnë se agentic commerce pritet të luajë një rol qendror në të ardhmen e tregtisë globale, duke ndryshuar rrënjësisht marrëdhënien mes teknologjisë, bizneseve dhe konsumatorëve.
Google lanson Gemini 3: Agjentin inteligjent që kthen kërkesat në veprime konkrete
Mountain View, CA - Google sapo ka lansuar versionin më të ri të aplikacionit të tij të inteligjencës artificiale, Gemini 3, duke sjellë përmirësime të ndjeshme në mënyrën se si përdoruesit mund të bashkëveprojnë me AI në pajisjet e tyre. Me këtë përditësim, Gemini bëhet edhe më i zgjuar, më vizual dhe më i aftë për të kryer detyra komplekse në mënyrë autonome.
Në zemër të këtij përditësimi qëndron Gemini 3, modeli më i fuqishëm i zhvilluar deri më tani nga Google. Ky model siguron një nivel të ri të inteligjencës artificiale, duke ofruar përgjigje më të qarta, më të strukturuara dhe më profesionalisht të formatuara. Ai demonstron një kuptim të thelluar multimodal, që i mundëson të analizojë e interpretojë materiale të përziera si tekst me imazhe ose dokumente komplekse.
Për shembull, përdoruesit mund të ngarkojnë një foto me detyra të matematikës dhe Gemini jo vetëm që do të kuptojë problemin, por edhe do ta zgjidhë atë hap pas hapi. Ai gjithashtu mund të përmbledhë një faqe interneti ose të nxjerrë përmbajtje kyçe nga një dokument i ngarkuar, duke lehtësuar studimin dhe punën.
Ndërkohë, aplikacioni ka marrë një pamje vizuale më moderne dhe të personalizueshme. Dy ndërfaqet e reja eksperimentale “Visual Layout” dhe “Dynamic View” synojnë të krijojnë përvoja dinamike për përdoruesit. “Visual Layout” krijon faqe me stil revistash për qëllime të ndryshme, si planifikimi i udhëtimeve ose raportet informative, ndërsa “Dynamic View” ndërton në kohë reale ndërfaqe interaktive për kërkesa më të avancuara, si kronologji arti apo analiza historike.
Por risi kryesore e këtij përditësimi është Gemini Agent asistenti inteligjent që shkon përtej bisedimit dhe vepron në vend të përdoruesit. Agjenti është i aftë të organizojë dhe të rendisë email-et, të propozojë detyra prioritare, të hartojë përgjigje dhe madje të ndërthurë informacione nga aplikacionet Google si Drive, Calendar dhe Docs për të ndihmuar në situata reale. Shembull konkret: mund të kërkoni që ai t’ju gjejë dhe rezervojë një makinë me qira për udhëtim bazuar në detajet tuaja personale dhe buxhetin e caktuar.
Google siguron se përdoruesi vazhdon të ketë kontroll të plotë mbi veprimet e agjentit. Çdo veprim i rëndësishëm, si dërgimi i një email-i ose kryerja e një pagese, kërkon konfirmimin e përdoruesit për të shmangur gabimet ose ndërhyrjet e paqëllimta.
Sa i përket disponueshmërisë, Gemini 3 është i aksesueshëm globalisht që nga sot brenda aplikacionit Gemini, dhe përdoruesit mund ta aktivizojnë modelin e ri nga seksioni “Model → Thinking”. Funksioni i avancuar Gemini Agent do të jetë fillimisht i disponueshëm vetëm për abonentët e planit Google AI Ultra në SHBA, ndërsa studentëve me abonim Google AI Pro u jepet një vit falas qasje në përditësimin e ri.
Ky përditësim e përçon Google më tej drejt transformimit të AI nga një mjet pasiv në një asistent inteligjent autonom, duke sjellë një dimension të ri të bashkëveprimit midis njeriut dhe teknologjisë. Me Gemini 3, AI nuk është më thjeshtë një bisedues por një bashkëpunëtor që mund të planifikojë, analizojë dhe ndërmarrë veprime në mënyrë të zgjuar dhe të sigurt.
Në zemër të këtij përditësimi qëndron Gemini 3, modeli më i fuqishëm i zhvilluar deri më tani nga Google. Ky model siguron një nivel të ri të inteligjencës artificiale, duke ofruar përgjigje më të qarta, më të strukturuara dhe më profesionalisht të formatuara. Ai demonstron një kuptim të thelluar multimodal, që i mundëson të analizojë e interpretojë materiale të përziera si tekst me imazhe ose dokumente komplekse.
Për shembull, përdoruesit mund të ngarkojnë një foto me detyra të matematikës dhe Gemini jo vetëm që do të kuptojë problemin, por edhe do ta zgjidhë atë hap pas hapi. Ai gjithashtu mund të përmbledhë një faqe interneti ose të nxjerrë përmbajtje kyçe nga një dokument i ngarkuar, duke lehtësuar studimin dhe punën.
Ndërkohë, aplikacioni ka marrë një pamje vizuale më moderne dhe të personalizueshme. Dy ndërfaqet e reja eksperimentale “Visual Layout” dhe “Dynamic View” synojnë të krijojnë përvoja dinamike për përdoruesit. “Visual Layout” krijon faqe me stil revistash për qëllime të ndryshme, si planifikimi i udhëtimeve ose raportet informative, ndërsa “Dynamic View” ndërton në kohë reale ndërfaqe interaktive për kërkesa më të avancuara, si kronologji arti apo analiza historike.
Por risi kryesore e këtij përditësimi është Gemini Agent asistenti inteligjent që shkon përtej bisedimit dhe vepron në vend të përdoruesit. Agjenti është i aftë të organizojë dhe të rendisë email-et, të propozojë detyra prioritare, të hartojë përgjigje dhe madje të ndërthurë informacione nga aplikacionet Google si Drive, Calendar dhe Docs për të ndihmuar në situata reale. Shembull konkret: mund të kërkoni që ai t’ju gjejë dhe rezervojë një makinë me qira për udhëtim bazuar në detajet tuaja personale dhe buxhetin e caktuar.
Google siguron se përdoruesi vazhdon të ketë kontroll të plotë mbi veprimet e agjentit. Çdo veprim i rëndësishëm, si dërgimi i një email-i ose kryerja e një pagese, kërkon konfirmimin e përdoruesit për të shmangur gabimet ose ndërhyrjet e paqëllimta.
Sa i përket disponueshmërisë, Gemini 3 është i aksesueshëm globalisht që nga sot brenda aplikacionit Gemini, dhe përdoruesit mund ta aktivizojnë modelin e ri nga seksioni “Model → Thinking”. Funksioni i avancuar Gemini Agent do të jetë fillimisht i disponueshëm vetëm për abonentët e planit Google AI Ultra në SHBA, ndërsa studentëve me abonim Google AI Pro u jepet një vit falas qasje në përditësimin e ri.
Ky përditësim e përçon Google më tej drejt transformimit të AI nga një mjet pasiv në një asistent inteligjent autonom, duke sjellë një dimension të ri të bashkëveprimit midis njeriut dhe teknologjisë. Me Gemini 3, AI nuk është më thjeshtë një bisedues por një bashkëpunëtor që mund të planifikojë, analizojë dhe ndërmarrë veprime në mënyrë të zgjuar dhe të sigurt.