Teknologji

OpenAI ka prezantuar ChatGPT Atlas, një version të ri të platformës së saj inteligjente që shënon një hap të madh drejt ndërveprimit të plotë me uebin. Ndryshe nga versionet tradicionale të ChatGPT që funksionojnë si faqe apo aplikacion më vete, Atlas është krijuar për të qëndruar pranë përdoruesit kudo në internet, duke e ndihmuar gjatë shfletimit, kërkimeve apo punës në dokumente. Aktualisht, aplikacioni është në dispozicion për macOS dhe do të ofrohet fillimisht për përdoruesit Plus, Pro dhe Business.
Në thelb, ChatGPT Atlas funksionon si një asistent personal brenda shfletuesit. Me një panel anësor që mund të hapet në çdo faqe, përdoruesit mund t’i kërkojnë Atlas-it të përmbledhë përmbajtjen e një artikulli, të krahasojë produkte, apo të analizojë të dhëna nga ndonjë sajt që po vizitojnë. Ai mund të mbajë mend detaje nga sesionet e mëparshme, por gjithashtu ofron kontroll të plotë: përdoruesi vendos çfarë ChatGPT mund të kujtojë dhe kur ta fshijë këtë kujtesë. Kjo përbën një balancë të rëndësishme mes funksionalitetit inteligjent dhe privatësisë.
Një nga risitë më të rëndësishme është “Agent Mode”, që i lejon ChatGPT të ndërveprojë me faqet e internetit në emër të përdoruesit, gjithmonë nën kontrollin e tij. Kjo do të thotë se Atlas mund të ndihmojë në kryerjen e detyrave nga fillimi deri në fund për shembull, të kërkojë dhe të rezervojë një udhëtim, apo të gjejë dhe të krahasojë oferta në internet. Megjithëse kjo veçori është ende në fazë provë, ajo tregon drejtimin e ri të zhvillimit të inteligjencës artificiale si një bashkëpunëtor aktiv, jo thjesht një mjet përgjigjesh.
Sa i përket sigurisë dhe privatësisë, OpenAI ka theksuar se përdoruesit do të kenë kontroll të plotë mbi atë që ChatGPT sheh dhe kujton. Ata mund të kufizojnë aksesin në faqe specifike, të përdorin mënyrën Incognito, dhe të pastrojnë historikun e shfletimit në çdo moment. Këto masa vijnë në një kohë kur shqetësimet për ruajtjen e të dhënave dhe gjurmimin online janë më të larta se kurrë.
Aktualisht, ChatGPT Atlas është në dispozicion vetëm për përdoruesit e macOS, por OpenAI pritet të zgjerojë shpejt mbështetjen edhe për Windows dhe platforma të tjera. Kompania nuk ka bërë ende të ditur se cilët shfletues do të mbështeten fillimisht, por është e pritshme që integrimi të nisë me Safari dhe më pas të zgjerohet në Chrome apo Edge.
Lansimi i ChatGPT Atlas sinjalizon një ndryshim të madh në mënyrën se si përdoruesit bashkëveprojnë me inteligjencën artificiale. Nga një chatbot që e hap në faqe, ChatGPT po shndërrohet në një asistent që të ndjek në çdo hap duke e bërë pjesë të përditshmërisë digjitale. Për përdoruesit që punojnë shumë në internet, kjo qasje mund të ndryshojë mënyrën se si kërkojnë informacione, shkruajnë, analizojnë apo komunikojnë online.
X/OpenAi

Apple ka prezantuar zyrtarisht iPhone Air, iPhone-in më të lehtë dhe më të hollë deri më sot, duke vendosur një standard të ri dizajni për kompaninë. Me vetëm 5.6 milimetra trashësi dhe peshë rreth 165 gramë, pajisja e re thuajse zhduket në dorë, ndërkohë që ofron performancë të nivelit të lartë. Apple thotë se ky model rishkruan pritshmëritë për një smartphone ultra-të hollë pa bërë kompromis me fuqinë ose veçoritë.
iPhone Air është ndërtuar me titan të klasit 5, të lëmuar dhe të ndritshëm, një material i njohur për forcën dhe lehtësinë e tij, ndërsa mbrohet nga xhami i ri Ceramic Shield 2 në të dyja anët. Ky xham i përmirësuar ofron deri në tre herë më shumë rezistencë ndaj gërvishtjeve në pjesën e përparme dhe deri në katër herë më shumë rezistencë ndaj plasaritjeve në pjesën e pasme krahasuar me modelet e mëparshme.
Në pjesën e përparme, pajisja vjen me një ekran 6.5 inç Super Retina XDR me teknologjinë ProMotion, që mbështet rifreskim deri në 120 Hz. Ekrani përshtatet deri në 1 Hz kur është e nevojshme për të kursyer baterinë, ndërsa shikueshmëria jashtë është përmirësuar me ndriçim maksimal. Apple pohon se kontrasti jashtë është dyfish më i lartë se tek iPhonët e mëparshëm, duke e bërë ekranin të dukshëm edhe nën dritën direkte të diellit.
Brenda, iPhone Air fuqizohet nga çipi i ri A19 Pro, që Apple e quan procesori më i shpejtë në një smartphone. Së bashku me modem-in C1X dhe arkitekturën e ridizajnuar, çipi sjell një hap të madh përpara në efikasitet dhe shpejtësi. Sipas Apple, këto përmirësime ofrojnë jetëgjatësi të qëndrueshme të baterisë gjatë gjithë ditës, pavarësisht trupit më të hollë duke adresuar shqetësimet se dizajni i hollë mund të ndikonte negativisht tek bateria.
iPhone Air është i pajisur gjithashtu me një sistem të avancuar kamerash. Në pjesën e pasme ndodhet një kamerë kryesore 48 MP Fusion me aftësi telefoto 2×, ndërsa në pjesën e përparme gjendet një kamerë 18 MP Center Stage për selfie dhe thirrje video. Apple ka shtuar përmirësime të reja softuerike si Camera Control për akses të menjëhershëm te funksionet kryesore dhe mjete të zgjuara për editim, përfshirë opsionin “Clean Up” në aplikacionin Photos.
Ndër veçoritë e tjera spikat Butoni i Veprimit (Action Button), i prezantuar fillimisht tek modelet Pro, që lejon personalizimin e funksioneve të shpejta. Pajisja mbështet MagSafe dhe ekosistemin e aksesorëve të Apple, ndërkohë që funksionon me iOS të pasuruar me inteligjencën e re artificiale të markuar si Apple Intelligence. Ashtu si modelet e fundit, edhe ky model është vetëm me eSIM, pa fole për kartë SIM fizike, duke kërkuar mbështetje nga operatorët që ofrojnë eSIM.
Paraporositë për iPhone Air nisin më 12 shtator, ndërsa shitja zyrtare fillon më 19 shtator. Telefoni do të jetë i disponueshëm në katër ngjyra: Space Black, Cloud White, Light Gold dhe Sky Blue. Çmimet dhe ofertat e riblerjes ndryshojnë sipas rajonit dhe operatorit, por Apple e pozicionon këtë model si një opsion premium për përdoruesit që kërkojnë teknologji të avancuar në një format të lehtë.
Me lançimin e iPhone Air, Apple dërgon një mesazh të qartë: performanca dhe portabiliteti nuk kanë pse të jenë në konflikt. Duke kombinuar veçori të nivelit profesional me një trup ultra-të hollë, kompania beson se konsumatorët do të mirëpresin një pajisje që është po aq e fuqishme sa edhe elegante.

Një punim i ri kërkimor i OpenAI zbulon pse ndodhin “halucinacionet” në modelet (LLMs). Autorët argumentojnë se, në të vërtetë, ato janë një pasojë e natyrshme e mënyrës se si këto sisteme trajnohen dhe vlerësohen. 
Edhe kur të dhënat e trajnimit janë plotësisht të sakta, objektivat dhe metodat e matjes në zhvillimin e inteligjencës artificiale e shtyjnë modelin të bëjë supozime të mundshme por të gabuara, në vend që të pranojë pasigurinë.
Studiuesit e kornizojnë halucinacionin si një problem të zakonshëm klasifikimi. Gabimet gjenerative tek LLM-të, shpjegojnë ata, i ngjajnë shumë gabimeve të klasifikimit në të mësuarin e mbikëqyrur. Kur sistemi është i detyruar të japë gjithmonë një përgjigje, ai është i stimuluar në mënyrë strukturore të prodhojë deklarata të sigurta edhe në rastet kur ato janë të pasakta.
Praktikat e vlerësimit e thellojnë edhe më shumë këtë problem. Shumica e testeve bazohen në metrika binare saktësie, ku përgjigjja është ose e saktë ose e gabuar, pa asnjë shpërblim për një “Nuk e di.” 
Në këtë konfigurim, hezitimi nuk shpërblehet, ndërsa hamendja nganjëherë sjell pikë. Autorët theksojnë se ky sistem ngjan me logjikën e provimeve me alternativa të shumëfishta: kur përgjigjet e lëna bosh japin zero pikë, nxënësit racionalë zgjedhin të hamendësojnë. Analiza formale tregon se, në këto kushte, rezultati i pritur nga një hamendje është gjithmonë më i lartë se ai i hezitimit.
Për të ilustruar mekanizmin e këtij stimulimi, ekipi propozoi një model të thjeshtuar “Fakte Arbitrare”. Në këtë rast, çdo pyetje kishte një përgjigje të saktë të zgjedhur në mënyrë rastësore, pra nuk kishte një model të mësonte. 
Studiuesit treguan se numri i “fakteve të vetme” (që shfaqeshin vetëm një herë në trajnim) vendos një kufi të ulët për normën e halucinimeve. Kur faktet janë të rralla, modeli përballet me pasiguri të lartë dhe është praktikisht i detyruar të hamendësojë.
Studimi evidenton edhe disa faktorë të tjerë që kontribuojnë në halucinime. Një model me kapacitet të pamjaftueshëm mund të dështojë të kuptojë modele edhe kur ato ekzistojnë, duke prodhuar gabime. 
Ndryshimi i shpërndarjes midis pyetjeve të trajnimit dhe atyre të testimit shpesh çon në dështime. Disa pyetje janë të vështira nga natyra e tyre, dhe të dhënat e gabuara ose me zhurmë prodhojnë drejtpërdrejt rezultate të pasakta.
Rekomandimi kryesor i autorëve është rishikimi i mënyrës se si matet performanca e inteligjencës artificiale. 
Në vend që të ndëshkohet hezitimi, kornizat e vlerësimit duhet të shpërblejnë modelet kur ato nuk japin përgjigje nëse nuk janë të sigurta, dhe të vendosin ndëshkime më të forta për përgjigje të gabuara të dhëna me bindje të lartë. Një propozim përfshin pragje të qarta të vetëbesimit, ku modelet duhet të përgjigjen vetëm kur siguria kalon një nivel të caktuar, me penalitete të shkallëzuara për gabimet. 
Një sistem i tillë do t’i shtynte modelet të shprehnin më shpesh “Nuk e di” kur është e nevojshme.
 Konkluzionet e studimit janë se halucinacionet nuk janë anomali të pashpjegueshme, por rezultate të parashikueshme të mjedisit aktual të trajnimit dhe testimit.

OpenAI ka lansuar zyrtarisht GPT-5, gjeneratën më të re të modelit të saj të inteligjencës artificiale, duke e bërë të disponueshëm për të gjithë përdoruesit e ChatGPT. Versioni i ri ofron aftësi të përmirësuara në shkrim, programim, matematikë, shëndetësi dhe financa, me performancë të nivelit ekspert dhe përpunim të avancuar multimodal në tekst, imazh, audio dhe video.
CEO i kompanisë, Sam Altman, e përshkroi GPT-5 si “një bisedë me një ekspert të nivelit doktorature”. Modeli përfshin një sistem të ri të arsyetimit të thelluar dhe ka reduktuar ndjeshëm gabimet e njohura si “hallucinime” krahasuar me versionet e mëparshme.
Përdoruesit mund të zgjedhin personalitete të ndryshme për ndërveprim dhe, përmes abonimeve të avancuara, të integrojnë GPT-5 me shërbime si Gmail dhe Google Calendar. Abonentët falas kanë qasje të kufizuar, ndërsa përdoruesit Pro përfitojnë përdorim të pakufizuar dhe versionin GPT-5 Pro për detyra komplekse.
Lansimi i GPT-5 shihet si një hap i madh drejt inteligjencës së përgjithshme artificiale, me integrime të shpejta në platformat e Microsoft dhe në mjetet e tjera të biznesit.

OpenAI dhe NVIDIA kanë bashkuar forcat për të publikuar dy modele të fuqishme të inteligjencës artificiale me GPT‑OSS‑120B dhe GPT‑OSS‑20B duke shënuar një moment kyç në demokratizimin e qasjes në AI të avancuar. Këto modele janë të dizajnuara për të mbështetur një gamë të gjerë aplikacionesh në gjenerimin e përmbajtjes, arsyetimin, shëndetësinë, prodhimin industrial dhe më shumë. Të shpërndara nën licencën Apache 2.0, modelet janë të lira për përdorim tregtar dhe kërkimor, duke u ofruar zhvilluesve, ndërmarrjeve, qeverive dhe startup‑eve mjete për të ndërtuar zgjidhje transformuese të bazuara në AI.
Modelet GPT‑OSS janë trajnuar mbi procesorët grafikë NVIDIA H100 dhe janë optimizuar për të funksionuar në platformën globale CUDA të NVIDIA‑s, e cila fuqizon qindra miliona GPU në re, kompjuterë personalë dhe stacione pune në të gjithë botën. Kjo përputhje strategjike siguron që zhvilluesit anembanë globit të mund t’i integrojnë këto modele në infrastrukturën që tashmë posedojnë.
Në thelb të këtij përparimi qëndron arkitektura Blackwell e NVIDIA‑s, e ndërtuar posaçërisht për inferencë të AI‑së me kapacitet të lartë. Sistemi kryesor GB200 NVL72 arrin një shpejtësi të pashembullt prej 1.5 milion tokens për sekondë gjatë ekzekutimit të modelit GPT‑OSS‑120B, duke e bërë një nga platformat më të fuqishme për inferencë në botë. Blackwell sjell risi si NVFP44-bit precision, që mundëson një ekzekutim jashtëzakonisht efikas me saktësi të lartë, duke reduktuar ndjeshëm konsumin e energjisë dhe kërkesat për memorie, një hap gjigant drejt përdorimit në kohë reale të modeleve me triliona parametra.
Ky bashkëpunim pasqyron gjithashtu një partneritet afatgjatë mes OpenAI dhe NVIDIA, që daton nga viti 2016, kur themeluesi i NVIDIA‑s, Jensen Huang, dorëzoi personalisht superkompjuterin e parë DGX‑1 në selinë e OpenAI në San Francisko. Që atëherë, dy kompanitë kanë bashkëpunuar në disa nga trajnimet më ambicioze të AI‑së në botë. Publikimi i sotëm ndërton mbi këtë trashëgimi, duke i sjellë kapacitetet më të avancuara të inteligjencës artificiale miliona zhvilluesve globalisht, të mbështetur nga një ekosistem prej mbi 6.5 milionë zhvilluesish në më shumë se 250 shtete.
Në thelb, publikimi i GPT‑OSS përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt bërjes së AI‑së të avancuar më transparente, më efikase dhe më të qasshme për të gjithë. Me infrastrukturë të shkallëzueshme, licencim të hapur dhe përkrahje të gjerë harduerike, OpenAI dhe NVIDIA jo vetëm që po përshpejtojnë ritmin e inovacionit, por gjithashtu po ndërtojnë themelin për revolucionin e ardhshëm industrial të udhëhequr nga inteligjenca artificiale e hapur, e përgjegjshme dhe me performancë të lartë.

Banka Qendrore e Republikës së Kosovës (BQK) ka njoftuar zyrtarisht se shërbimi i avancuar i pagesave pa kontakt, Apple Pay, është tashmë i disponueshëm edhe në Kosovë, duke shënuar një moment kyç në procesin e digjitalizimit të pagesave dhe integrimit të tregut financiar kosovar në standardet globale.
Përmes këtij zhvillimi, qytetarët dhe bizneset në Kosovë do të kenë mundësi të kryejnë pagesa të sigurta, të shpejta dhe moderne përmes pajisjeve Apple si iPhone dhe Apple Watch. Bankat dhe institucionet financiare në vend do të mund të lidhin kartelat e tyre me platformën Apple Pay, në varësi të marrëveshjeve individuale dhe integrimeve teknike përkatëse.
BQK e cilëson këtë si një hap të rëndësishëm drejt modernizimit të sistemit të pagesave, rritjes së përfshirjes financiare dhe përmbushjes së objektivave të Planit Strategjik 2024–2028. Sipas institucionit, pas integrimit të Google Pay, shtimi i Apple Pay përforcon qasjen drejt ndërkombëtarizimit të shërbimeve financiare dhe përafrimit me standardet evropiane për pagesat digjitale.
Në këtë drejtim, BQK përkujton edhe takimin e majit 2025 me përfaqësues të lartë të kompanisë Apple, ku u rikonfirmua përkushtimi për krijimin e kushteve të favorshme për shërbime moderne financiare në Kosovë.
Ky sukses është rezultat i bashkëpunimit të ngushtë ndërmjet BQK-së, sektorit bankar dhe partnerëve ndërkombëtarë, me theks të veçantë Ambasadën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Meta po transformon industrinë e reklamimit me një qasje të re ambicioze, duke përdorur inteligjencën artificiale gjeneruese për të automatizuar krijimin dhe personalizimin e përmbajtjes reklamuese. Mjetet më të fundit të kompanisë u mundësojnë reklamuesve të prodhojnë tituj, përshkrime produktesh, imazhe dhe madje edhe video, thjesht duke dhënë disa udhëzime si lloji i produktit, audienca e synuar dhe toni i mesazhit. Sistemet e AI më pas do të krijojnë versione të ndryshme të një reklame, të optimizuara për shfaqje të ndryshme.
Një nga planet më mbresëlënëse është aftësia e AI për të personalizuar pamjet vizuale të reklamave bazuar në vendndodhjen apo kontekstin e përdoruesit në kohë reale. Për shembull, një prodhues automjetesh që zhvillon një fushatë të vetme mund të tregojë versione të ndryshme reklame për përdorues të ndryshëm: dikush në një zonë malore mund ta shohë makinën duke përshkuar një rrugë të thyer në male, ndërsa një përdorues nga qyteti mund ta shohë të njëjtin model duke lëvizur në një ambient urban raporton WSJ. Kjo shkallë e përshtatjes mjedisore synon ta bëjë përvojën reklamuese më natyrale, duke rritur angazhimin dhe normën e konvertimit.
Megjithëse potenciali për reklamim të personalizuar dhe me performancë të lartë është i madh, ekzistojnë shqetësime në lidhje me përmbajtjen e gjeneruar nga IA që funksionon pa mbikëqyrje të mjaftueshme. Megjithatë, kjo lëvizje përbën një kthesë të madhe drejt automatizimit që mund ta riformësojë rolin e kreativitetit në marketingun digjital.

Bitcoin ka kapërcyer një tjetër prag historik duke arritur vlerën mbi 111,738 dollarë më 22 maj 2025. Rritja u nxit nga një valë e fortë investimesh institucionale në fondet ETF të Bitcoin. Përveç kësaj, zhvillimet e fundit në rregullimin e tregut të kriptove në SHBA, legjislacioni për stablecoin-et, kanë krijuar një ndjesi sigurie ligjore që po tërheq kapital në këtë treg.
Në të njëjtën kohë, zhvillimet gjeopolitike kanë ndikuar pozitivisht në klimën e investimeve globale. Një deeskalim i përkohshëm në tensionet tregtare mes SHBA-së dhe Kinës e konkretizuar me pezullimin e përkohshëm të tarifave ka ulur pasiguritë ekonomike dhe ka qetësuar tregjet. Kjo situatë, e kombinuar i ka shtyrë investitorët drejt aseteve alternative si Bitcoin, veçanërisht përballë pasigurive fiskale dhe inflacionit.